Zakres tematyczny "SOWA" - język polski

Klasa 4

W zakresie nauki o języku:

  1. Budowa zdania pojedynczego – podmiot, orzeczenie,
  2. Czasownik i jego odmiana – rodzaj, liczba, osoba, czas. Formy osobowe i nieosobowe czasownika.
  3. Głoski i litery: samogłoski i spółgłoski, sylaby,
  4. Interpunkcja – przecinek w zdaniu.
  5. Przyimek i jego funkcja.
  6. Przymiotnik i jego odmiana – rodzaj, liczba, przypadki, stopniowanie.
  7. Przysłówek i jego funkcje. Przysłówki odprzymiotnikowe.
  8. Rzeczownik i jego odmiana – rodzaj, liczba, przypadki.
  9. Spójnik i jego funkcje.
  10. Wyrazy bliskoznaczne i przeciwstawne.
  11. Zasady i pisownia partykuły nie z różnymi częściami mowy.
  12. Zasady i pisownia wyrazów wielką literą.
  13. Zasady i pisownia wyrazów z ch i h.
  14. Zasady i pisownia wyrazów z ó i u.
  15. Zasady i pisownia wyrazów z rz i ż.
  16. Zdania oznajmujące, rozkazujące i pytające.
  17. Zdanie a równoważnik zdania.
  18. Zdanie pojedyncze a zdanie złożone.
  19. Zdanie pojedyncze rozwinięte i nierozwinięte.
  20. Znaki interpunkcyjne na końcu zdania.

W zakresie kształcenia literackiego i kulturowego:

  1. Formy wypowiedzi: kartka pocztowa, list prywatny, opis postaci, opis przedmiotu, opowiadanie, zaproszenie, ogłoszenie.
  2. Podstawowe pojęcia związane z: książką, teatrem, komiksem.
  3. Terminy: wers, strofa, epitet, ożywienie, bohater, autor, narrator, rym, porównanie, podmiot liryczny, rytm, wydarzenia realistyczne i fantastyczne, legenda, dramat, baśń, dialog, morał, liryka, epika.
  4. Znajomość lektur obowiązkowych oraz twórczości autorów wskazanych w podstawie programowej.

 

Klasa 5

Zakres materiału z klasy 4 oraz:

W zakresie nauki o języku:

  1. Budowa zdania pojedynczego - podmiot szeregowy i domyślny, przydawka, dopełnienie, okolicznik.
  2. Formy osobowe i nieosobowe czasownika.
  3. Głoski miękkie i twarde.
  4. Interpunkcja – zasady używania dwukropka, kropka w zapisie dat.
  5. Liczebnik – rodzaje i odmiana. Liczebniki główne, porządkowe i zbiorowe.
  6. Nietypowe formy rzeczownika – singularia tantum i pluralia tantum.
  7. Pisownia wyrazów z cząstką –by.
  8. Przymiotnik – stopniowanie i rodzaje stopniowania.
  9. Przysłówek i jego stopniowanie.
  10. Rozróżnianie zdania złożonego podrzędnie i współrzędnie.
  11. Rzeczowniki własne i pospolite.
  12. Temat i końcówka wyrazów odmiennych. Oboczności.
  13. Tryby czasownika – orzekający, rozkazujący i przypuszczający.
  14. Wyrazy neutralne i nacechowane emocjonalnie.
  15. Wyrazy wieloznaczne.
  16. Zasady i pisownia wyrazów z ą i ę.
  17. Związki wyrazowe w zdaniu – związek główny i związki poboczne.

W zakresie kształcenia literackiego i kulturowego:

  1. Formy wypowiedzi: e-mail, sprawozdanie,
  2. Podstawowe pojęcia związane z: filmem, prasą, radiem.
  3. Terminy: tekst informacyjny, tekst reklamowy, tekst publicystyczny, przenośnia, powieść, wątek, akcja, uosobienie, pytanie retoryczne, mit, nowela, powieść fantasy.
  4. Związki frazeologiczne związane z mitologią.
  5. Znajomość lektur obowiązkowych oraz twórczości autorów wskazanych w podstawie programowej.

 

Klasa 6

Zakres materiału z klasy 4 i 5 oraz:

W zakresie nauki o języku:

  1. Akcent wyrazowy.
  2. Budowa zdania pojedynczego – orzeczenie imienne i czasownikowe.
  3. Czasownik – formy dokonanie i niedokonane, strona czynna i bierna, czasowniki przechodnie i nieprzechodnie.
  4. Funkcje wykrzyknika i partykuły.
  5. Głoski dźwięczne i bezdźwięczne, ustne i nosowe.
  6. Interpunkcja – znaki interpunkcyjne w dialogu.
  7. Pisownia trudnych form czasowników – zakończenie –ść i –źć.
  8. Pisownia trudnych form rzeczowników i przymiotników zakończonych na –dztwo, -dzki, -ctwo, -cki.
  9. Pisownia wyrazów obcych.
  10. Rodzina wyrazów i wyrazy pokrewne.
  11. Typy zdań złożonych współrzędnie – łączne, rozłączne, przeciwstawne, wynikowe.
  12. Zaimki – rodzaje, funkcje, odmiana. Pisownia dłuższych i krótszych form zaimków.
  13. Zasady i pisownia wyrazów z ą, ę, om, em, on, en.
  14. Związki wyrazów w zdaniu – zgody, rządu, przynależności. Wyrazy poza związkami w zdaniu.

W zakresie kształcenia literackiego i kulturowego:

  1. Formy wypowiedzi: charakterystyka, opis przeżyć wewnętrznych, list oficjalny.
  2. Podstawowe pojęcia związane z: telewizją, muzyką.
  3. Terminy: fabuła, powieść fantastyczno-naukowa, powieść przygodowa, anafora, fikcja literacka, bajka, morał, motto, apostrofa, fakt a opinia, onomatopeja, podtytuł, powtórzenie, pamiętnik, przypowieść.
  4. Znajomość lektur obowiązkowych oraz twórczości autorów wskazanych w podstawie programowej.
  5. Związki frazeologiczne związane z Biblią.

 

Klasa 7

Zakres materiału z klasy 4, 5 i 6 oraz:

W zakresie kształcenia literackiego i kulturowego:

  1. Funkcja litery i w wyrazach.
  2. Mowa zależna i niezależna.
  3. Pisownia kłopotliwych przedrostków.
  4. Pisownia nie z imiesłowami.
  5. Pisownia przymiotników złożonych.
  6. Rodzaje imiesłowów przymiotnikowych i przysłówkowych.
  7. Rodzaje upodobnień fonetycznych – udźwięcznienia i ubezdźwięcznienia. Uproszczenia grup spółgłoskowych.
  8. Rodzaje zdań złożonych podrzędnie – przydawkowe, dopełnieniowe, okolicznikowe, podmiotowe, orzecznikowe.
  9. Skrótowce i skróty – różnice, rodzaje, odmiana, zasady pisowni.
  10. Tworzenie i budowa wyrazów – temat, formant i jego typy, kategoria słowotwórcza.
  11. Wypowiedzenia wielokrotnie złożone.
  12. Wyrazy złożone – rodzaje, zasady pisowni.
  13. Zasady i pisownia liter i i j w wyrazach.

W zakresie nauki o języku:

  1. Formy wypowiedzi: opis dzieła sztuki, wypowiedź argumentacyjna, rozprawka, wywiad, prezentacja.
  2. Obrazy i przedstawiciele epok literackich. Charakterystyczne dzieła.
  3. Podstawowe pojęcia związane z: teatrem, malarstwem, rzeźbą, grafiką.
  4. Terminy: ironia, paradoks, tragedia, tragizm, fraszka, archaizm, neologizm, wiersz sylabiczny, wiersz biały, wiersz wolny, pieśń, komedia, komizm i jego rodzaje, komiks, ballada, sonet, powieść kryminalna, reportaż.
  5. Znajomość lektur obowiązkowych oraz twórczości autorów wskazanych w podstawie programowej.

 

Klasa 8

Zakres materiału z klasy 4, 5, 6 i 7 oraz:

W zakresie kształcenia literackiego i kulturowego:

  1. Języki środowiskowe i zawodowe.
  2. Najczęstsze błędy językowe - rodzaje
  3. Odmiana imion i nazwisk.
  4. Perswazja i manipulacja w języku. Manipulacja a etyka słowa.
  5. Rodzaje wyrazów – synonimy, antonimy, homonimy, eufemizmy, neologizmy, archaizmy.
  6. Różne odmiany polszczyzny – gwara i dialekt, polszczyzna ogólna, odmiana oficjalna i nieoficjalna, norma wzorcowa i użytkowa.
  7. Style wypowiedzi – naukowy, urzędowy, publicystyczny, retoryczny, artystyczny, potoczny.
  8. Treść i zakres wyrazu.

W zakresie nauki o języku:

  1. Formy wypowiedzi: recenzja, przemówienie, podanie, CV, list motywacyjny, życiorys.
  2. Podstawowe pojęcia związane z: słowem pisanym, komiksem, internetem, fotografią.
  3. Terminy: literatura faktu, aforyzm, porównanie homeryckie, peryfraza, inwokacja.
  4. Znajomość lektur obowiązkowych oraz twórczości autorów wskazanych w podstawie programowej.